Zbliżający się ku końcowi semestr zimowy to dobra okazja do podsumowań. Mimo trwającej pandemii i związanych z nią obostrzeń, kontynuowaliśmy międzynarodową wymianę stypendialną doktorantów i doktorantek w ramach programu NAWA PROM.
We wrześniu 2020 w Polsce gościła Patricia Garcia-Monton Gonzales, doktorantka Complutense University of Madrid. Dzięki stypendium PROM NAWA w Instytucie Historii PAN doktorantka otrzymała możliwość przeprowadzenia badań poświęconych sieci kontaktów w świecie historii sztuki w okresie zimnej wojny w Europie. Garcia-Monton Gonzales skupia się przede wszystkim na kontaktach między badaczami z Europy Zachodniej i Wschodniej, które rozwijały się poprzez międzynarodowe organizacje, jak Comité International d’Histoire de l’Art, projekty naukowe pokroju Corpus Vitrearum, a także wystawy sztuki organizowane w latach 1948-1973. Szczególną uwagę zwraca na kontakty jakie nawiązywali badacze z frankistowskiej Hiszpanii i PRL. Jak dotąd badaczka przeprowadziła kwerendę w Archiwum Muzeum Narodowego w Warszawie, w Instytucie Sztuki PAN, w Archiwum Akt Nowych oraz w Bibliotece Narodowej.
W tym semestrze gośćmi Szkoły Doktorskiej Anthropos IPAN byli Marta Beszterda i Lucian George. Marta Beszterda, doktorantka Uniwersytetu McGilla w Montrealu, odwiedziła Warszawę w październiku. Beszterda przygotowuje dysertację poświęconą życiu i aktywności zawodowej prof. Zofii Lissy – muzykolożki i animatorki życia artystycznego i naukowego w powojennej Polsce. Podczas stażu w Warszawie Beszterda była pod opieką pracowników i pracownic Instytutu Sztuki PAN. Beszterda przeprowadziła kwerendę w Bibliotece i Fonotece Związku Kompozytorów Polskich, Gabinecie Zbiorów Muzycznych Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, a także w Bibliotece Instytutu Muzykologii UW. Dzięki pobytowi w Warszawie jej badania nad rolą kobiet w polskiej kulturze muzycznej drugiej połowy XX wieku zyskały nowy kontekst związany m.in. z budową i rozwojem polskiej szkoły muzykologicznej oraz funkcjonowaniem założonej w 1948 r. Sekcji Muzykologów Związku Kompozytorów Polskich. Beszterda dołączyła również do grona słuchaczy seminarium IS PAN „Wymazane. Sztuka /nie/znanych kobiet”, w ramach którego w marcu wygłosi referat poświęcony prof. Zofii Lissie.
Nasz drugi gość, Lucian George, przyjechał do Warszawy na przełomie października i listopada. Lucian George jest doktorantem historii na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie pod opieką dr Katherine Lebow przygotowuje rozprawę, która jest analizą porównawczą polityki wobec chłopów w międzywojennej Polsce i Czechosłowacji. George przeprowadził kwerendę w Archiwum Historii Ruchu Ludowego i Archiwum Akt Nowych. Za swoje największe znalezisko archiwalne uważa tekst nowego chłopskiego hymnu narodowego, który powstał pod koniec lat dwudziestych. Stypendium wykorzystał także na wizyty w Bibliotece Narodowej i Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, w trakcie których zapoznał się z prasą i publikacjami niedostępnymi w bibliotekach brytyjskich. George uczestniczył w cotygodniowych zebraniach Zakładu Historii Społecznej XIX i XX w. IH PAN. W ramach jednego z nich przedstawił wyniki swoich dotychczasowych ustaleń. Jak sam podsumował, dyskusja w trakcie spotkania była dla niego bardzo inspirująca.
Ograniczenia pandemicznie nie stanęły na przeszkodzie również naszemu doktorantowi. Łukasz Mieszkowski wyjechał do Wilna na zaproszenie Instytutu Historii Litwy. W Litewskim Centralnym Archiwum Państwowym odnalazł materiały, które wykorzysta w swojej dysertacji doktorskiej zatytułowanej „Smoki i wszy. Polska w czasie zarazy 1918–1922”. Pracę tę przygotowuje w IH PAN pod kierunkiem prof. IH PAN dr. hab. Macieja Górnego. W czasie pobytu w Wilnie Mieszkowski uczestniczył w konferencji naukowej „Violence and Crisis of Governance in East Central Europe 1905–1925”, w trakcie której wygłosił referat zatytułowany “Symbolic and Physical Violence in the Fight against Typhus on Polish Railways and at Repatriation Points, 1918–1922”. Poza możliwością zaprezentowania wyników swoich badań i wysłuchania komentarzy, pobyt stypendialny świetną okazją do nawiązania nowych kontaktów naukowych. Podczas wędrówek po Wilnie Mieszkowski szukał także inspiracji do swoich kolejnych projektów muzealnych.
Lucjan George podczas pracy w Warszawie. Zdjęcie ze zbiorów własnych doktoranta.
