Przekładany z powodu pandemii COVID-19 wyjazd do Rzymu na badania naukowe w ramach stypendium Fundacji Lanckorońskich już na etapie przygotowań i organizacji jawił się jako wspaniała szansa na pogłębienie prowadzonych przeze mnie badań nad twórczością malarza Tadeusza Kuntzego. Wykształcony w Rzymie artysta w latach 1757–1759 pracował w Krakowie dla biskupa Andrzeja Stanisława Kostki Załuskiego, a po jego śmierci powrócił do Wiecznego Miasta, w którym mieszkał od 1759 r. do swojej śmierci ponad trzydzieści lat później. W ramach zaplanowanych badań to właśnie dzieła powstałe w czasie tzw. „drugiego okresu rzymskiego” stanowiły główny przedmiot moich badań.
W momencie przyjazdu do stolicy Włoch było już oczywiste, że stypendium spędzę między czytelniami Biblioteca di Archeologia e Storia dell’Arte w Palazzo Venezia, Biblioteca Hertziana – Max-Planck-Institut für Kunstgeschichte a kolejnymi kościołami i muzeami, w których można oglądać prace Kuntzego. W obu bibliotekach czytelnicy mogą swobodnie korzystać ze zgromadzonego księgozbioru poszukując interesujących pozycji między regałami, co tylko zachęca do sięgania po publikacje dotyczące mniej oczywistych zagadnień oraz takie, które łatwo przeoczyć przygotowując się do kwerend w oparciu o wyniki wyszukiwania w katalogach. W obu bibliotekach miałam możliwość zapoznania się z licznymi publikacjami dotyczącymi sztuki Rzymu i Castelli Romani w XVIII wieku. Co ciekawe, szczególnie owocna okazała się kwerenda w kolejnych numerach lokalnych czasopism naukowych niejednokrotnie zawierających niezwykle istotne dla mnie wyniki kwerend archiwalnych oraz prac inwentaryzacyjnych prowadzonych przez włoskich badaczy.
Drugim filarem prowadzonych przeze mnie badań było wykonanie dokumentacji fotograficznej dzieł Tadeusza Kuntzego zachowanych in situ w kościołach i muzeach Rzymu i okolicznych miejscowości oraz zebranie fotografii dzieł stanowiących kontekst dla twórczości malarza. Odznaczające się wysmakowaną kolorystyką prace związanego z Krakowem artysty znajdują się między innymi w kościołach Santa Lucia della Tinta w Rzymie i Santa Maria Novella w Bracciano oraz w rzymskich muzeach w Palazzo Bonaparte oraz Villa Borghese. Między innymi w niektórych z tych miejsc wykonałam zdjęcia prac Kuntzego niezbędne do prowadzenia dalszych badań i analizy jego twórczości. Istotne dla mnie było także zebranie obszernej bazy fotografii dzieł malarzy tworzących w Rzymie w XVIII wieku. Pompeo Batoni, Corrado Giaquinto, czy Ludovico Mazzanti to zaledwie kilku z interesujących mnie artystów, których prace mogłam sfotografować.
Miesięczny pobyt w Rzymie w ramach stypendium Fundacji Lanckorońskich dał mi możliwość zebrania istotnych dla pogłębiania moich badań materiałów opublikowanych w książkach i czasopismach niedostępnych w polskich bibliotekach. Nie mniej istotna była możliwość zgromadzenia tak ważnego w pracy historyka sztuki zestawu wysokiej jakości fotografii analizowanych dzieł. Wreszcie pobyt w Rzymie przyniósł wiele okazji do podziwiania wybitnych dzieł sztuki.
Katarzyna Chrzanowska
Szkoła Doktorska Anthropos IPAN w Warszawie
