W 2020 roku przypada podwójna rocznica: 50-lecie śmierci (20.04.1970) i 100-lecie urodzin (23.11.1920) Paula Celana – jednego z najwybitniejszych poetów XX wieku. Biorąc pod uwagę wciąż rosnące zainteresowanie twórczością Celana w Polsce oraz pojawiające się w ostatnim czasie nowe propozycje jej odczytań, analiz i interpretacji, pragniemy zaprosić do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej: „Transfuzje. Paul Celan i języki zmącone”, która odbędzie się w dniach 8-9.10.2020 w Instytucie Badań Literackich PAN (Pałac Staszica, Nowy Świat 72, Warszawa).
Przyzwyczajeni do myślenia o poezji Celana jako o pełnej sprzeczności, a zarazem hermetycznej konstrukcji językowej, której niewypowiedzianym nigdy do końca celem jest uzgodnienie pozycji podmiotu i języka po doświadczeniu Zagłady, chcemy zastanowić się, czy możliwy jest inny rodzaj myślenia o Celanie; myślenia o Celanie po Celanie. Innymi słowy: czy możemy wskazać na takie dyskursy, języki czy strategie artystyczne (na polu literatury i szeroko rozumianej wizualności), które w jakiś sposób fundowane są na charakterystycznym idiomie autora Todesfuge.
Figura „transfuzji” wydaje się przy tym punktem węzłowym całej konstelacji zjawisk składających się na uniwersum etykietowane nazwiskiem Celana. „Transfuzje” uchwytują przede wszystkim interesującą nas kwestię przeobrażeń i przemieszczeń tego poetyckiego idiomu. Chcielibyśmy poddać analizie to, w jaki sposób języki innych, pisarzy i filozofów, niekiedy przez Celana tłumaczonych, nawiedzają i odkształcają jego własną dykcję. Równocześnie pragnęlibyśmy przyjrzeć się temu, jakimi szlakami wędrują jego frazy, wszczepiając się w słowa innych, „infekując” je, ale także mutując w toku tej poetyckiej czy dokonywanej w przekładzie recepcji. „Transfuzje”, zachowując pamięć o stopniowo narastającej fascynacji Celana dyskursem medycznym, którego elementy wpisuje w swoje wiersze, przypominają też o szczególnie fizjologicznym, materialnym i cielesnym aspekcie jego prac. Chcemy więc zbadać to, jak semantyka tasuje się u Celana z somatyką, gdy w trakcie transfuzyjnego przetaczania słów, figur i obrazów dochodzi do przekształcania zarówno ciała języka samego poety, jak również inspirujących się nim następców.
Transfuzje i zmącenia dyskursów (wędrowania, przemian czy heterogenezy pojęć) zdają się być niezwykle ciekawym tropami nie tylko w studiach ściśle celanologicznych, lecz również w badaniach nad Zagładą; szczególnie tych, które eksplorują kulturowe formuły odpowiedzi na destrukcję niemal wszystkich nowoczesnych kategorii opisu rzeczywistości. Jesteśmy przekonani, że poezję Celana można potraktować jako doskonały punkt wyjścia do rozważań o powojennych przemianach języka, pamięci i konstrukcji podmiotu.
Poniżej prezentujemy tematy, które mogą zachęcić do interdyscyplinarnej dyskusji, niemniej jesteśmy otwarci na Państwa pomysły. Proponujemy podział na wystąpienia koncentrujące się na twórczości Celana i powiązanych z nią kontekstach oraz te, w których staje się ona asumptem do opisu innych fenomenów kulturowych:
•transfuzje i ślady Celana w kulturze
•filozoficzne i literackie lektury Celana
•translacje Celana: Celan jako tłumacz, Celan w tłumaczeniach
•twórczość Celana a modele świadkowania
•nowe metody odczytań Celana
•Celan a twórcy polscy
•kamuflaż, mimikra i maska jako strategie opowiadania o Zagładzie
•konstelacje i hybrydy: języki zmącone Zagłady
•medykalizacja dyskursu pozagładowego
•dekonstrukcja języka po Zagładzie
•krypty i grobowce: kultura traumy/kultura wyparcia
•lektury/projekty widmowe
Zgłoszenia zawierające: tytuł wystąpienia, abstrakt (ok 400 słów), krótki biogram oraz afiliację, prosimy wysyłać na adres konferencjatransfuzjecelana@gmail.com do dnia 12.07.2020. Do nadsyłania zgłoszeń zachęcamy zarówno doświadczonych badaczy jak i młodych naukowców i studentów.
O przyjęciu poinformujemy do końca lipca 2020 roku.
Opłata za czynny udział w konferencji wynosi 250 zł.
Komitet organizacyjny:
prof. dr hab. Jacek Leociak,
dr hab. Adam Lipszyc, prof. IFIS PAN
mgr Monika Gromala
mgr Piotr Sadzik
Partner: Austriackie Forum Kultury / Österreichisches Kulturforum Warschau
