Rekrutacja własna do IH PAN w ramach grantu NCN (SONATA BIS – HS)

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk ogłasza rekrutację własną IH PAN
do Szkoły Doktorskiej Anthropos Instytutów Polskiej Akademii Nauk w ramach
projektu badawczego NCN (SONATA BIS – HS): 

Piśmienność w poprzek płynnych granic:
Kapitał ludzki i edukacja w Europie Środkowo-Wschodniej w pierwszej połowie XIX wieku
(2024/54/E/HS3/00414)

Nazwa stanowiska: Doktorantka/Doktorant w projekcie NCN
Limit miejsc: 1
Kierownik projektu: dr Bartosz Ogórek

1. Opis projektu

Projekt dotyczy rozwoju kapitału ludzkiego w Europie Środkowo-Wschodniej na początku XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru dzisiejszej południowej Polski. Jego celem jest zrozumienie, kto, w jakich warunkach i w jaki sposób nabywał umiejętności uznawane wówczas za przejawy „piśmienności” lub „edukacji”.

W projekcie łączymy analizę ilościową, opartą m.in. na podpisach w aktach małżeństw, z badaniem źródeł instytucjonalnych: dokumentów szkolnych, kościelnych i administracyjnych. Teoretyczne podwaliny stanowią zarówno prace z zakresu historii gospodarczej, jak i kulturowe badania piśmienności, głównie z nurtu New Literacy Studies. Dlatego interesuje nas nie tylko to, czy osoby potrafiły się podpisać, lecz także co taki podpis oznaczał: czy był świadectwem sprawnego posługiwania się pismem, wyuczonego znaku, dostępu do szkoły, statusu społecznego, płci, miejsca zamieszkania lub lokalnych możliwości edukacyjnych.

Ważną częścią projektu jest także refleksja nad tym, jak piśmienność i oralność były rozumiane przez ludzi oraz instytucje epoki. Jakie znaczenia przypisywano umiejętności czytania, pisania, liczenia czy podpisywania się, jak szkoła, Kościół, lokalne społeczności i administracja próbowały kształtować te kompetencje oraz w jaki sposób same źródła historyczne wpływają na nasze współczesne rozumienie kategorii „człowieka piśmiennego” i „wykształconego”.

Doktorant uczestniczący w projekcie będzie miał okazję pracować z unikatowym materiałem źródłowym, łączyć metody historii społecznej, demografii historycznej i historii edukacji oraz współtworzyć nowe interpretacje dotyczące nierówności, piśmienności, oralności i funkcjonowania instytucji edukacyjnych w społeczeństwie polskim pierwszej połowy XIX wieku.

2. Wymagania stawiane kandydatom:

• Zgodność projektu doktorskiego z tematyką grantu Piśmienność w poprzek płynnych granic: Kapitał ludzki i edukacja w Europie Środkowo-Wschodniej w pierwszej połowie XIX wieku (2024/54/E/HS3/00414). Kandydaci powinni przedstawić własną propozycję badań dotyczących populacji ziem polskich w I poł. XIX w. wpisującą się w wybrane obszary badawcze:
  • Rozwój kapitału ludzkiego, szczególnie umiejętności takich jak czytanie, pisanie i liczenie;
  • Nierówności w wykształceniu i dostępie do edukacji;
  • Historia edukacji formalnej i nieformalnej;
  • Postrzeganie wykształcenia i piśmienności w społeczeństwie;
  • Pismo i alternatywne formy komunikacji społecznej.
• Magisterium z zakresu nauk humanistycznych lub społecznych (dopuszcza się kandydowanie osób, które nie posiadają tytułu zawodowego, lecz uzyskają go do dnia zakończenia rekrutacji);
• Biegła znajomość języka polskiego i angielskiego; mile widziana znajomość innych języków europejskich;
• Zainteresowanie historią społeczno-gospodarczą, historią oświaty lub antropologią historyczną;
• Doświadczenie w pracy ze źródłami historycznymi;
• Umiejętność samodzielnego planowania pracy, rzetelność i terminowość;
• Chęć nabywania nowych umiejętności i pracy zespołowej;
• Motywacja do przygotowania i realizacji własnego projektu badawczego oraz rozwoju międzynarodowej kariery naukowej.

3. Zakres prac w projekcie:

• przygotowanie rozprawy doktorskiej związanej z tematyką projektu we współpracy z promotorem i zespołem projektowym w ramach programu kształcenia w SD Anthropos IPAN;
• uczestniczenie w spotkaniach zespołu badawczego online i osobiście;
• prowadzenie kwerend w archiwach, bibliotekach i elektronicznych bazach danych;
• opracowywanie i analiza zgromadzonych danych;
• udział w krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych;
• przygotowanie co najmniej jednego artykułu naukowego i złożenie go w czasopiśmie międzynarodowym;
• wsparcie kierownika projektu w kwestiach organizacyjnych.

4. Oferta:

• Stypendium doktoranckie: przez okres 48 miesięcy zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz regulacjami przyjętymi przez Narodowe Centrum Nauki. Przed oceną śródokresową wysokość stypendium wynosi 5000 zł (kwota brutto brutto), a po ocenie 6500 zł (jw.);
• środki finansowe na kwerendy i wyjazdy konferencyjne, krajowe i zagraniczne;
• wspieranie w pracy badawczej przez kierownika grantu i członków zespołu w zakresie teorii i przedmiotu badań, a także strategii publikacyjnych czy rozwoju kariery naukowej.

5. Rekrutacja i przetwarzanie danych:

Wymagane dokumenty:

• załączony formularz rekrutacyjny wraz z wyszczególnionymi w nim dokumentami, w tym zarys proponowanego tematu badań w języku angielskim (maksymalnie 1500 słów);
• fotografia twarzy umożliwiającą identyfikację Kandydata;
• praca magisterska Kandydata albo jej odpowiednik (plik lub skan);
• potwierdzenie uiszczenia opłaty rekrutacyjnej. Rekrutacja własna do Szkoły wiąże się z wniesieniem jednorazowej, bezzwrotnej opłaty rekrutacyjnej.
  Opłata rekrutacyjna wynosi 150 zł. Kandydaci powinni dokonać płatności na konto IH PAN na numer rachunku 04 1130 1017 0020 1463 2420 0002 (Bank Gospodarstwa Krajowego, kod SWIFT: GOSKPLPW), a w tytule wpłaty wpisać „rekrutacja własna IH PAN – Anthropos” oraz podać swoje imię i nazwisko.

Dokumenty należy przesłać do 11 września 2026 r. pocztą elektroniczną na adresy wskazane poniżej:

• bogorek@ihpan.edu.pl (w tytule dokumentu należy podać: DOKTORANT/KA – SONATA BIS IH PAN).
• anthropos@ihpan.edu.pl (w tytule dokumentu należy podać: DOKTORANT/KA – SONATA BIS IH PAN).

Dokumenty, które zostaną przesłane po terminie określonym w ogłoszeniu rekrutacyjnym, nie będą oceniane. Przez złożenie dokumentów należy rozumieć ich wpłynięcie do dwóch podmiotów.

Szczegółowe zasady oceny określają zasady rekrutacji.

Pytania dotyczące realizacji projektu proszę kierować na adres mailowy: bogorek@ihpan.edu.pl

Pytania dotyczące kształcenia w Anthropos proszę kierować na adres szkola.anthropos@ihpan.edu.pl

Rozmowy kwalifikacyjne (on-line): Dokładny termin rozmowy kwalifikacyjnej zostanie podany Kandydatom z co najmniej trzydniowym wyprzedzeniem.

Data ogłoszenia wyników: najpóźniej 25 września 2026 r.

Planowana data rozpoczęcia kształcenia i pracy w projekcie: 1 października 2026 r.

Podane przez kandydata dane osobowe są przetwarzane przez Administratora Danych, tj. IH PAN z siedzibą w Warszawie, Rynek Starego Miasta 31, na potrzeby procesu rekrutacji. Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do procesu rekrutacji. Dane będą przetwarzane przez czas niezbędny do przeprowadzenia rekrutacji, w tym archiwizacji. Dane mogą być przekazywane podmiotom zajmującym się obsługą techniczną i IT na rzecz Administratora Danych.

Osobie, której dane dotyczą, przysługuje prawo żądania dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych i prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych prosimy o kontakt z Inspektorem Ochrony Danych: iodo@ihpan.edu.pl. Szczegółowe informacje są dostępne na stronie: https://ihpan.edu.pl/o-instytucie/ochrona-danych-osobowych/