Serdecznie zapraszamy doktorantów II roku na seminarium doktoranckie Anthropos w semestrze zimowym 2026/2027:
Archiwa nie są tym, czym się wydają. Wiedza i pamięć a badania archiwalne
Prowadząca: dr Izabela Mrzygłód (IH PAN, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie)
Opis prowadzącego:
W ostatnich latach hasło Archiwum obrosło znaczeniami. Przestało być tylko miejscem gromadzenia, przechowywania i porządkowania dawnych dokumentów i kolekcji, a stało się obiektem namysłu nad relacjami władzy, dyskursami i pamięcią. Dokonał się archiwalny zwrot, który jednak w naukach historycznych w Polsce słabo został odnotowany. Dlatego celem tych zajęć jest rozwinięcie refleksji nad rolą i znaczeniem archiwum, procesami kolekcjonowania, przechowywania i udostępniania oraz relacjami, w jakie wchodzą z archiwami badacze. Zadamy pytania o to: czym właściwie są archiwa? Co za ich pomocą badamy i pamiętamy, a co wymazujemy? Jakie relacje wchodzimy z archiwalnymi obiektami? Ważnym elementem zajęć będzie też namysł nad materialnością archiwalnych zbiorów oraz archiwalną ciszą i brakiem.
Zajęcia będą miały formę otwartej dyskusji wokół wybranych lektur oraz doświadczeń badawczych uczestników. Każdy z uczestników zostanie również poproszony o przygotowanie minieseju lub prezentacji.
6 październik – Czym jest archiwum?
- Michaele Foucault, A priori historyczne i archiwum, w: tegoż, Archeologia wiedzy, Warszawa 2002, s. 150-158;
- Jacques Derrida, Gorączka archiwum. Impresia freudowska, przeł. Jakub Momro, Warszawa 2016.
3 listopada – Pamięć i archiwum
- Assmann, Aleida. “Canon and Archive.” Cultural Memory Studies: An International and Interdisciplinary Handbook, edited by Astrid Erll and Ansgar Nünning, Berlin, 2010, s. 97-108.
- Carolyn Steedman, Przestrzeń pamięci: w archiwum, „Tytuł roboczy: Archiwum”, 2, s. 4-24.
8 grudnia – Przemoc i kolonializm
- Krystiana L. Krupa, Kelsey T. Grimm, “Digital repatriation as a decolonizing practice in the archaeological archive,” Across the Disciplines, vol. 18, no. 1-2, p. 47-58. https://doi.org/10.37514/ATD-J.2021.18.1-2.05
- J. Ghaddar, Michelle Caswell, “To go beyond”: towards a decolonial archival praxis, “Arch Sci,” 19, p. 71–85 (2019). https://doi.org/10.1007/s10502-019-09311-1owards a Decolonial
12 stycznia – Cisza archiwum
- David Thomas, Simone Fowler, and Vallerie Johnson, The Silence of the Archive, London 2017.
- Michelle Caswell, and Marika Cifor, “From human rights to feminist ethics: radical empathy in the archives.” Archivaria 81 (May 2016), p. 23-43. https://archivaria.ca/index.php/archivaria/article/view/13557.
2 lutego – Jak tworzyć archiwa?
- Spotkanie twórcami/twórczyniami archiwów społecznych.
