Seminarium
Różnorodność językowa – perspektywa socjolingwistyczna
dla II roku w semestrze letnim roku akademickiego 2025/2026 roku
Prowadzący z Instytutu Slawistyki PAN: prof. dr hab. Nicole Dołowy, dr Piotr Szatkowski oraz dr Tymoteusz Król
Opis prowadzących:
Seminarium poświęcone jest zjawisku różnorodności językowej w jej różnych wymiarach. Na krajobraz językowy świata (w tym też Polski, która będzie głównym, choć nie jedynym polem rozważań) składają się różne odmiany językowe. Jedne – języki państwowe oraz międzynarodowe – mają silną pozycję, zapewnioną im przez aparat państwa. Inne – języki mniejszościowe i regionalne – posiadają pewien status, określony w różnych aktach: państwowych (jak w Polsce Ustawa o Mniejszościach Narodowych i Etnicznych oraz o Języku Regionalnym) i międzynarodowych (jak Europejska Karta Języków Regionalnych lub Mniejszościowych). Pozostałe, a jest ich najwięcej, nie posiadają statusu w państwach, w których są używane, zaś sama ich „językowość” bywa podważana. Jednocześnie oddolne działania wspólnot językowych i jednostek, aktywistów i aktywistek językowych, podejmowane są, by te różne języki i odmiany językowe mogły funkcjonować także w sferach pozadomowych. Na powodzenie tych działań składają się zarówno oddolne działania rewitalizacyjne, jak i wykorzystanie nowych mediów i technologii językowych, w tym sztucznej inteligencji. Z drugiej strony użytkownicy i użytkowniczki tych języków pozostają pod wpływem ideologii językowych, które oddziałują na ich postawy i praktyki językowe.
Na seminarium będziemy rozważać te trzy aspekty funkcjonowania języków mniejszościowych i zminoryzowanych.
Zastanowimy się:
- co sprawia, że języki przestają być używane i na czym polegają działania rewitalizacyjne (dr Tymoteusz Król);
- czym są i jak funkcjonują ideologie językowe, jaki mają wpływ na postawy wobec języków oraz jak można je zmienić, by wzmocnić wspólnoty językowe (prof. dr hab. Nicole Dołowy);
- jak nowe technologie mogą być wykorzystywane, by języki używane przez niewielkie grupy ludzi mogły funkcjonować w świecie cyfrowym i jakie ma to znaczenie dla ich żywotności (dr Piotr Szatkowski).
Terminy zajęć: 13 kwietnia, 11 maja, 9 czerwca
