Sprawozdanie mgr. Aliaksandra Cyargeenki ze stażu zagranicznego na Słowacji w ramach projektu „NextGenPhDs – Innowacje”

W okresie od 1 sierpnia do 30 września odbyłem zagraniczny staż naukowy na Słowacji w ramach projektu „Next Generation PhDs – Innowacje”, współfinansowanego przez NAWA w programie „STER – Umiędzynarodowienie Szkół Doktorskich”. Staż realizowałem w Instytucie Geografii Słowackiej Akademii Nauk (SAV) – jednym z najważniejszych ośrodków badawczych w kraju, posiadającym ugruntowaną pozycję wśród instytucji naukowych Europy Środkowo-Wschodniej. Instytut ten od wielu lat utrzymuje bliską współpracę z Instytutem Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk. Współpraca ta obejmuje wspólne seminaria, konferencje, staże badawcze oraz realizację projektów naukowych na podstawie dwustronnych umów między instytucjami. Koordynatorem mojego stażu był dr Daniel Michniak, dyrektor Instytutu Geografii SAV, który od końca 2021 roku pełni również funkcję mojego promotora pomocniczego.

Celem mojego stażu była bezpośrednia współpraca oraz konsultacje z promotorem pomocniczym, dr. Danielem Michniakiem, które dotychczas odbywały się głównie w formie zdalnej. Choć w końcu 2024 roku uczestniczyłem już w miesięcznym stażu w Bratysławie, kolejny pobyt umożliwił mi intensywną pracę nad finalizacją rozprawy doktorskiej w sprzyjających warunkach naukowych („writing retreat”). Podczas stażu opracowałem dane pochodzące z badań terenowych prowadzonych na pograniczu polsko-białoruskim, obejmujące m.in. jakościową analizę treści szesnastu wywiadów pogłębionych. Efektem tej pracy jest pracy jest niemal ukończony artykuł naukowy pod roboczym tytułem „Symbolism and Tourist Attraction of the Brest Fortress and City”.

W dniach 17–19 września uczestniczyłem wraz z prof. dr hab. Markiem Więckowskim (moim promotorem, IGiPZ PAN), dr. Danielem Michniakiem, prof. Dallenem J. Timothym oraz dr. Denisem Cericiem (IGiPZ PAN) w badaniach terenowych dotyczących granic w okolicach Bratysławy. Program obejmował m.in. wizytę w miejscach związanych z historią granic Europy Środkowej: pozostałościach rzymskiego Limesu, dawnym słowacko-węgierskim przejściu granicznym w Rajce, parku rzeźb na trójstyku Słowacji, Węgier i Austrii oraz symbolicznym miejscu Paneuropejskiego Pikniku – wydarzenia, które w 1989 roku zapoczątkowało upadek Żelaznej Kurtyny. W ramach badań odwiedziliśmy również obiekty związane z „Zimnowojenną Bratysławą” oraz Żelazną Kurtyną, w tym dawne bunkry i punkty graniczne, a także zabytkowy Zamek Devín, położony przy ujściu Morawy do Dunaju na pograniczu słowacko-austriackim.

Podczas pobytu uczestniczyłem w wykładzie prof. Dallena J. Timothy’ego zatytułowanym „Geography without Borders: Contemporary Trends in Tourism and the De‑placing of Tourist Destinations”, który odbył się 18 września w Instytucie Geografii SAV. Z kolei 25 września 2025 roku wygłosiłem w tym samym Instytucie referat autorski pt. „Functioning of Tourism in the Polish-Belarusian Borderland”.

Udział w stażu przyniósł mi wymierne korzyści – pozwolił rozwinąć wiedzę, nawiązać nowe kontakty akademickie, poszerzyć umiejętności komunikacyjne oraz zdobyć cenne doświadczenie w badaniach terenowych dotyczących problematyki granic i pograniczy. Stał się także istotnym etapem w rozwoju mojej kariery naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej.

Aliaksandr Cyargeenka